Η αρρώστια των πλατάνων

Πόσα χωριά άραγε στη χώρα μας έχουν πάρει το όνομά τους από τον πλάτανο; Αναφέρουμε μερικά, μετά από ένα γρήγορο γκουγκλάρισμα: Πλάτανος ΝαυπακτίαςΗρακλείου, Κυνουρίας, Αρκαδίας, Αχαΐας, κ.λπ. Πιθανόν κάθε νομός στην Ελλάδα να έχει και ένα χωριό με την ονομασία αυτή. Αλήθεια, τι πιο ωραίο να πίνει κανείς τον καφέ ή το τσιπουράκι του κάτω από τη σκιά ενός πλάτανου! Το πλατάνι είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά δέντρα που μπορεί να συναντήσει κανείς στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές χώρες του κόσμου.

Ο πλάτανος μπορεί να φτάσει σε ύψος 50 m, είναι φυλλοβόλο δέντρο και το βρίσκει κανείς σε περιοχές που έχουν πολύ τρεχούμενο νερό (λίμνες, ποτάμια ακόμα και δίπλα από τη θάλασσα). Το μεγάλο μέγεθος του δέντρου μαζί με το πολύ εντυπωσιακό φύλλωμα, χαρίζει άπλετη σκιά και δροσιά τις ζεστές μέρες του καλοκαιριού.

Εκατοντάδες χωριά στην Ελλάδα έχουν στην κεντρική τους πλατεία έναν πλάτανο. Ειδικά στα ορεινά χωριά, κάπου δίπλα στον πλάτανο υπάρχει και η βρύση του χωριού, όπως στις γραφικές Πινακάτες του Πηλίου. Η κεντρική πλατεία, ο πλάτανος, η βρύση, το καφενείο και η εκκλησία αποτελούν το κέντρο των περισσότερων ελληνικών χωριών. Ακόμα όμως και μέσα στις μεγαλουπόλεις, τα πλατάνια έχουν βρει το χώρο τους, όπως για παράδειγμα, στο πάρκο "Μίκης Θεοδωράκης", στα Βριλήσσια, το οποίο έχει πάνω από 150 δέντρα.

Η όμορφη πλατεία με τον πλάτανο στις Καρυές Λακωνίας (φωτ. partetavouna.blogspot.gr) | www.lightgear.gr Η όμορφη πλατεία με τον πλάτανο στις Καρυές Λακωνίας (φωτ. partetavouna.blogspot.gr) | www.lightgear.gr

Κι όμως, τα υπεραιωνόβια και τεράστια πλατάνια απειλούνται πλέον από έναν βραχύβιο και μικροσκοπικό μύκητα.

Ο μύκητας Ceratocystis platani δεν ενδιαφέρεται καθόλου για όλα αυτά τα ωραία που περιγράφουμε παραπάνω. Το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι να φάει και να αναπαραχθεί εις βάρος του πλάτανου. Η προσβολή ενός πλάτανου από αυτό τον μύκητα είναι θανατηφόρα είτε ο πλάτανος είναι μικρής είτε μεγάλης ηλικίας. Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής εμβόλιο ή φάρμακο για αυτόν τον μύκητα.

Ο μύκητας αυτός ανακαλύφθηκε στην Αμερική το 1935, ενώ στην Ευρώπη παρατηρήθηκε για πρώτη φορά στη Μασσαλία το 1945. Από τότε μέχρι τώρα ο μύκητας Ceratocystis platani έχει καταστρέψει χιλιάδες δέντρα στην Ιταλία και τη νότια Γαλλία. Στην Ελλάδα παρατηρήθηκε για πρώτη φορά το 2003 και από τότε έχει διαδοθεί σε πολλά σημεία της χώρας και ειδικότερα στην Πελοπόννησο και την Ήπειρο. Στην Πελοπόννησο ειδικά έχει κάνει ήδη μεγάλη ζημιά.

Η Δασική Υπηρεσία ενημερώνει | www.lightgear.gr Η Δασική Υπηρεσία ενημερώνει | www.lightgear.gr

Το συνηθέστερο σύμπτωμα στην αρχή είναι η αραίωση των φύλλων ή η μικροφυλλία σε ένα ή περισσότερα κλαδιά. Μπορεί να δείτε να μαραίνονται πολλά φύλλα, να κιτρινίζουν και στο τέλος να πέφτουν, ενώ ολόκληρα κλαδιά αρχίζουν και ξεραίνονται. Ακόμα και την άνοιξη ή το καλοκαίρι τα προσβεβλημένα κλαδιά έχουν πολύ λίγα φύλλα.

Δεν έχουμε σκοπό να αναφέρουμε εδώ όλα τα συμπτώματα, τους τρόπους μετάδοσης και αντιμετώπισης, καθώς αυτό είναι δουλειά γεωπόνου, δασοπόνου ή άλλου ειδικού. Περισσότερο θέλουμε να αναδείξουμε το πρόβλημα και να προβληματίσουμε τις τοπικές κοινότητες σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να λάβουν.

Ο μύκητας Ceratocystis Platani από κοντά (φωτ. French Plant Protection Laboratory (LNPV-UMAF) | www.lightgear.gr Ο μύκητας Ceratocystis Platani από κοντά (φωτ. French Plant Protection Laboratory (LNPV-UMAF) | www.lightgear.gr

Καθώς δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή μέθοδος αντιμετώπισης του συγκεκριμένου μύκητα, ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης είναι το κόψιμο και κάψιμο των προσβεβλημένων δέντρων. Αυτό φυσικά προϋποθέτει σωστή διάγνωση από έναν γεωπόνο και γνώστη του θέματος.

Στις ΗΠΑ, το 1940 η ασθένεια είχε λάβει σημαντικές διαστάσεις, κατάφεραν όμως να την περιορίσουν σημαντικά με συγκεκριμένους τρόπους αντιμετώπισης όπως συνεχείς ελέγχους, κόψιμο και απομόνωση των άρρωστων δέντρων. Η απομόνωση των άρρωστων δέντρων μπορεί να ανακόψει σημαντικά την διάδοση του μύκητα, όχι όμως και να την τερματίσει.

Η φύση έχει πάντα τον τρόπο της να ξεπερνάει τα μικρά τεχνητά εμπόδια που βάζει ο άνθρωπος.

Ευαισθητοποιήστε τους φίλους και τους γνωστούς σας και κοινοποιήσετε το άρθρο στο Facebook ή στο Twitter!

Γνωρίζει κανείς μέρη στην Ελλάδα που έχουν κάνει ενέργειες για την αντιμετώπιση του προβλήματος; Θα χαρούμε πολύ να δούμε τα σχόλιά σας παρακάτω.

Αφήστε Σχόλιο